Ozanköy: Zeytin ve Harnup Köyü Rehberi

En merak edilenlerden köy olan "Ozanköy", Girne ile Beylerbeyi arasındaki yamaçta, sahilden birkaç dakika içeride kurulu bir köydür. Beşparmak'ın eteğine yaslanmış bu köyün eski adı Kazafani'ydi, bugünkü adını ise burada doğan şair Osman Türkay'a borçludur ve Türkçede ozan halk şairi demektir. Bir yerleşimin adını kendi şairinden alması az rastlanan bir durumdur gerçekten. Ne var ki köyün asıl imzası mutfakta saklı diyebiliriz. Sebebi açık, araştırmalarımız dahil "Harnup pekmezi" ile "zeytinyağı" yıllardır köyün adıyla birlikte anılmaktadır. İncelediğimiz kaynaklarda burada işlerin hâlâ tarım takvimine göre yürüdüğünü tespit ettik ve takvimi de hasat belirliyor. Girne merkeze birkaç dakika uzaklıktan söz ediyoruz ama yine de köyün kendi düzeni sahildekinden ayrıdır.

Girne Biter, Ozanköy Başlar

Köy, Girne'nin doğusu ile güneydoğusu arasında ve Beylerbeyi, yani Bellapais ile sınır komşusu olarak konumlanır. Komşuluk kâğıt üzerinde bile "karışıklık" yaratıyor, sınırdaki bir otel kendi tanıtımında Beylerbeyi adresini verirken gezi sitelerinde Ozanköy adresiyle listeleniyor. Girne merkeze mesafe iki ile üç kilometre arasında bir banttadır dolayısıyla araçla birkaç dakikalık bir yol beklemek daha doğru bir strateji olabilir... Aynı iç içelik posta adreslerine de yansımış, buradaki bir işletme kendi adresini doğrudan Girne üzerinden yazıyor. Nüfusa gelince, elimizdeki tek net rakam 1974 öncesine ait ve 1973 sayımında köyde ortalama 1.099 kişi yaşıyordu. Bugün dolaşan sayılar tahminden ibarettir, köyün turizmle birlikte büyüdüğü ise kaynaklarda tekrarlanıyor.

Sağlık Sevenlere Müjde Çünkü Köyün Ekmeği Keçiboynuzundan Çıkıyor

Geleneksel ekonomi hayvancılık ile tarıma dayanır. Köyün adını duyuran ürünler ise "pekmez" ile "yağ"(zeytinyağı) olmuştur. Buradaki pekmez üzümden değil genellikle harnuptan yapılır, yani keçiboynuzundan. Ama bu koyu şurup nasıl elde edilir? Meyvenin suyu yavaş yavaş buharlaştırılır, geriye yoğun bir kıvam kalır. Ayrımın altını çizmemizin bir sebebi var, ada genelinde pekmez denince çoğu insanın aklına "üzüm" gelir ve kimi listelerde köyün festivali bile üzüm pekmezi diye kaydedilmiştir. Karışıklık masum görünüyor ama köyün en bilinen ürününü yanlış tarif ediyor, çünkü buradaki kazanın içine giren şey baştan sona keçiboynuzudur. "Girne Belediyesi" ise kendi tanıtımında harnubu açıkça adıyla anmaktadır. Tahinli pekmez de aynı mutfaktan çıkar, keçiboynuzunun köy sofrasındaki yeri tek bir ürünle sınırlı kalmıyor. Zeytinyağı bu tezgâhın ikinci kalemidir ve festival günlerinde köy üreticilerinin ürünleri arasında satılır.

Ağustos Sonunda Sokak Tezgâha Dönüşür

Kaynaklarda gördüğümüz Pekmez Festivali'nin 2026'daki edisyonu on sekizincisiydi ve 28-30 Ağustos günlerinde yapıldı. Organizasyon "Girne Belediyesi"ne ait, kurulum yeri ise köyün içindeki Dr. Fazıl Küçük Caddesi. Baldöken otoparkından ve Girne Kalesi civarından ücretsiz servis kalktığı için, o üç günde köy içine araçla girmek yerine servisi kullanmak daha kolaydır. Tezgâhlarda harnup pekmezinin yanında şıra ile tahinli pekmez duruyor, geleneksel Kıbrıs tatlıları ve ev yapımı hamur işleri aynı sıraların devamında satılır. Yöresel peynirler, zeytinyağı, reçel ve konserveler listeyi tamamlar. Belediyenin kendi tanımına göre amaç harnup üretimini teşvik etmek ve köye eko-turizm getirmektir.

Programın ikinci günü şair Osman Türkay'ın hayatına ve eserlerine ayrılır, böylece köy adını aldığı kişiyi festival takviminde de anmış olur. Burada sık yapılan bir karışıklığı da düzeltelim. Girne'nin ünlü zeytin festivali başka bir köye, eski adıyla Templos olan Zeytinlik'e aittir. İki köy de "Girne Belediyesi"nin hasat temalı festivallerine ev sahipliği yaptığı için ikisinin karıştırılma riski yüksek. Zeytinlik'teki festivalin yirmi beşincisi için duyurulan zaman ise eylül sonu ile ekim başıdır.

Haçlı Yolu Hâlâ Aynı Adı Taşıyor

Köyün geçmişi "Casal Pifani" adlı bir feodal mülkün çevresinde kurulan tarımsal bir yerleşime dayanmaktadır. Haçlı seferleri ile Lüzinyan döneminin yerleşimci izleri bu adın içinde saklıdır. O dönemden kalan en somut miras bir güzergâhın adıdır, köyde "Haçlı Yolu" diye anılan yol yüzyıllar sonra hâlâ aynı sözle tarif ediliyor. Osmanlı fethinden sonra köy, Girne Kalesi'nin eski Latin sakinlerinin sürüldüğü dağ yerleşimlerinden biri olarak anılır. Bağın ne kadar eskiye uzandığını manastırın adından da anlıyoruz, Bellapais Manastırı tarihsel kaynaklarda bir dönem köyün eski adıyla, Cozzafani Manastırı diye de geçmektedir. Köyün kendi kilisesi de ayakta ve arşivlerdeki iki fotoğrafı yalnızca eski adla etiketlenmiş ve yapının kendi adı kayıtlara geçmemiş. Gündelik doku çok daha yakın tarihli, "Ozanköy Spor Kulübü" 1956'da kurulmuş ve amatör liglerde hâlâ sahaya çıkıyor.

Buraya Araçla Gelinir

Toplu taşıma bu konumda zayıf kaldığı için kiralık bir araç ya da Girne'den tutulacak taksi pratikte tek makul yoldur. Kısa mesafeler için bir alternatif daha bulunur "Girne Belediyesi"nin Tazı ile yürüttüğü elektrikli scooter paylaşım sistemi Karaoğlanoğlu, Doğanköy ve Beylerbeyi ile birlikte bu köyü de hizmet bölgesine almış durumda. Scooter elbette köy içindeki kısa mesafeler için, Girne'den yola çıkacak birinin ulaşım planı değildir. Çevreye gelince, Buffavento Kalesi'ne köyün arkasından, Değirmenlik Boğazı üzerinden çıkılır, dolayısıyla kaleyi programına alan biri için burası doğal bir başlangıç noktasıdır. Bellapais sınır komşusu olduğundan ikisini aynı çıkışta birleştirmek de kolay, iki yerleşim zaten Girne'nin aynı dağ eteğinde sıralanıyor.

Yürümeyi sevenler içinse iyi haber diyebiliriz çünkü 2016 tarihli bir kayıtta tarif edilen örnek bir güzergâh var. Tam olarak Doğanköy'den başlayıp Beylerbeyi üzerinden Ozanköy'e uzanan ve sahile inen bu rota yaklaşık haritada 23 kilometre ile 8,5 saat olarak görülüyor. Rakamlar bunun günübirlik bir köy turuyla aynı şey olmadığını belirtebilir, bu yüzden sizler de kesinlikle yola çıkmadan önce güzergâhı güncel bir kaynakla karşılaştırmanızı öneririz. Ağustos sonundaki o üç günde mi gelmeli, yoksa festival dışındaki bir haftada mı? Diye merak edenler için festival boyunca sokak tezgâhlara ve servis araçlarına kalmaktadır, kalan haftalarda ise Dr. Fazıl Küçük Caddesi'ne kendi aracınızla girebilirsiniz.

Alan	Değer
Ad	Ozanköy, Girne'ye bağlı köy
Eski ad	Kazafani (Kazafana)
Adın kökeni	Köyde doğan şair Osman Türkay, "ozan" = halk şairi
Konum	Girne'nin doğusu-güneydoğusu, Bellapais (Beylerbeyi) ile sınır komşusu
Girne'ye mesafe	Yaklaşık 2-3 km bandı, araçla birkaç dakika
Yüzölçümü	8,45 km²
Nüfus (1973)	1.099 kişi
Nüfus (bugün)	Resmî güncel sayım yok, birkaç bin kişilik tahmin
Tarihçe	Casal Pifani feodal mülkü, Haçlı ve Lüzinyan dönemi yerleşimi
Miras izi	"Haçlı Yolu" adlı güzergâh hâlâ aynı adla anılıyor
Ekonomi	Hayvancılık ile tarım, harnup pekmezi ve zeytinyağı öne çıkıyor
Pekmez türü	Harnup (keçiboynuzu) pekmezi, üzüm pekmezi değil
Festival	Ozanköy Pekmez Festivali, 2026'da 18. kez, 28-30 Ağustos
Festival yeri	Dr. Fazıl Küçük Caddesi, Baldöken ve Girne Kalesi'nden ücretsiz servis
Karıştırmayın	Girne Zeytin Festivali ayrı köyde, Zeytinlik'te (30 Eylül-4 Ekim 2026)
Kilise	Köyün kendi kilisesi var, özel adı kaynaklarda yok
Spor kulübü	Ozanköy Spor Kulübü, 1956 kuruluş
Ulaşım	Toplu taşıma zayıf, araç veya taksi, Tazı scooter hizmet bölgesi
Yakın çevre	Bellapais sınır komşusu, Buffavento Kalesi köyün arkasından
Yürüyüş rotası	Doğanköy-Beylerbeyi-Ozanköy, ~23 km / ~8,5 saat (2016 kaydı)

Sınır komşusu köy için Beylerbeyi köyü rehberine, köyün arkasından çıkılan kale için Buffavento Kalesi yazımıza, pekmez festivalinin güncel tarihleri için de Kuzey Kıbrıs festival takvimi rehberimize bakabilirsiniz.