Beylerbeyi (Bellapais) Köyü Rehberi

Arama kutusuna Beylerbeyi yazan herkesin karşısına aynı iki görüntü ile karşılaşır. Birincisi gotik kemerler, ikincisi ise manastırın avlusudur. Köyün kendi fotoğrafı o kemerlerin arkasında kalmış durumdadır. Oysa günlük bir programı asıl zorlayan soru avludan sonra başlıyor, bu yamaçta kaç saat geçireceksiniz. Beylerbeyi köyü Girne'nin güneydoğusunda, Beşparmak Dağları'nın eteğinde kurulu ve merkeze araçla 10-15 dakika çeker. Resmî ad Beylerbeyi, turistik ad Bellapais'tir. Günlük konuşmada Bellabayıs ve Balabayıs söylenişleri de dolaşır, üçü de aynı yamacı işaret edebilir ve bunu bilmek tabelayla harita arasındaki ilk şaşkınlığınızı çözer… Gelin detayları inceleyelim.

Manastır Bir Saat, Köy Yarım Gün

Manastır tek bir yapı olduğunu ve akabinde "köyün" o yapının çevresine yamaç boyunca yayılmış yerleşim olduğunu söyleyelim. Aradaki fark gezinin süresini doğrudan belirler çünkü avluyu bir saatte dolaşırsınız, sokakları dolaşamazsınız. Manastırın kapısı belli bir saatte kapanır (ve hafta sonu değişebilir bunu sorun) köyün sokakları kapanmaz. Yalnız manastırı hedefleyen bir durak bu yüzden bir saate oturur, köyü de programına ekleyen ziyaretçi yarım gününü buraya vermiş olur.

Köyün kendi ölçüleri ise kâğıt üstünde ince kalabilmektedir. Rakım için verilen tek sayı manastırın durduğu noktaya ait, deniz seviyesinden 220 metre, alt sokaklar o ölçünün dışında kalıyor. Nüfusta da elimizdeki tek köy kaydı 1973'ten geliyor, yedi yüze yakın bir rakam. Yerleşim Ozanköy'e komşudur. Turistik adın kökeni de biliniyor, Fransızca "Abbaye de la Paix" ifadesi zamanla aşınarak Bellapais biçimini almıştır.

Meydandaki Ağacın Türü Hâlâ Tartışmalı

Köy meydanı manastırın hemen yanındadır, etrafı da kafeler ve küçük lokantalarla çevrilidir. Meydanın asıl ünü ise bir ağaçtan geliyor. "Tembellik Ağacı" adıyla anılan bu gölge, köyün ileri gelenlerinin saatlerce oturup sohbet ettiği yer olarak anlatılır, hatta Lawrence Durrell'in kitabını bu gölgede yazdığı söylenir. Ama bu hangi ağaç? Sorunun cevabı bugün bile tartışmalıdır, meydana adını veren gövde için birden fazla aday gösterilir. Bir yanda manastır girişinin yanındaki yaşlı dut ağacı öte yanda meydandaki bambaşka bir gövde, Japon pagoda ağacından çınara uzanan iddialar da dolaşabilmektedir…

Bugün meydanın yakınında aynı adı taşıyan bir lokanta da vardır, ağacın şöhreti de büyük ölçüde oraya geçmiş durumdadır. Lokantanın kendi tanıtımı iki yüz yıllık bir gövdeden söz eder, o yaşın tek dayanağı yine aynı tanıtımdır. Ağacın türünü kesinleştirmek, meydanda geçirilecek yarım saatin tadını zaten değiştirmez.

Durrell'in Üç Yılı ve Acı Limonlar

İngiliz yazar "Lawrence Durrell" 1953 ile 1956 arasında bu köyde yaşadı. Adada geçirdiği yılları 1957'de "Bitter Lemons" adıyla kitaplaştırdı, Türkçede "Acı Limonlar" diye bilinen kitap aynı yıl Duff Cooper Ödülü'nü kazandı. Köyün bugünkü turistik kimliği büyük ölçüde hâlâ o metne dayanmaktadır, gelenlerin bir kısmı buraya doğrudan o sayfaların peşinde geliyor.

Yazarın oturduğu ev de ayakta duruyor. Sarı boyalı cephesi, kahverengi kapısı ve panjurlarıyla sokakta kolay fark edilir, kapının üstündeki sarı plaket Durrell'in hangi yıllarda burada kaldığını yazar. Ev özel mülktür, içeri girilmez. Yani burası bir müze durağı sayılmaz, dışarıdan bakmakla yetinilir.

Köyde Yemek Nerede Yenir?

Merkezdeki sokakların neredeyse tamamında bir kafe ya da lokanta tabelası bulunur, manastırın çevresi de aynı şekilde sofralarla kuşatılmış durumdadır. Hepsi aynı çevreye toplandığı için akşam yemeğinde yürünecek mesafe kısa kalır. En tanınmış adres "Tree of Idleness Restaurant & Bar", manastırın karşı tarafına düşer ve adını doğrudan meydanın o ünlü gölgesinden alır. Manastırın içinde işleyen "Kybele" ise daha çok düğün ve etkinlik tarafıyla tanınıyor. Dar erişim yolu burada işletmelerin de derdidir, bu yüzden bazı lokantalar müşterisini köy girişinden alıp geri bırakır. Rezervasyon sırasında bunu sormanızda fayda var, akşam yemeğine çıkan kalabalık bir grup için otopark meselesini komple ortadan kaldırıyor.

Dar Sokakların Park Faturası

Yamacın tabii ki bir bedeli var. Beylerbeyi köyü dar sokaklar üzerine kurulduğu için otopark alanı baştan sınırlıdır, sezonun yoğun günlerinde yer bulmak da zaman alıyor. Ziyaretçilerin çoğu bu yüzden aracını köy girişinde bırakıp kalan yolu yürür. Sokaklar eğimlidir, rahat bir ayakkabı işinizi kolaylaştırır. Girne merkezden araçla 10-15 dakikada köyün kapısına varırsınız, buna karşılık zamanın çoğu o kapıdan sonra, yer ararken geçtiğini de maalesef söyleyelim.

Köyde konaklamak isteyenler için küçük ölçekli bir butik otel dokusu bulunuyor ve tesislerin çoğu aynı yamaca yayılmıştır. Konaklamada bir ayrıntı daha var, köydeki bir tesis rezervasyon sitelerinde Ozanköy adresiyle listeleniyor. Adres satırındaki bu fark kimseyi yanıltmasın, aradaki mesafe birkaç kilometreyi geçmez. Geceyi burada geçirmenin en somut kazancı da o park kuyruğuna hiç girmemektir.

Konser Takviminden Yamaç Rotasına

İlkbahardan yaz başına uzanan aylarda manastır bir konser mekânına dönüşür. Festivalin kaçıncı yılında olduğu ve tarih aralığı kaynağa göre değiştiği için, program arayacaksanız güncel takvime bakmak gerekiyor. Konser akşamlarında erken gelmek park açısından rahatlatır.

Köyü yürüyerek görmek isteyenler için elde bir örnek güzergah da var. Doğanköy'den çıkıp Beylerbeyi'ne uğrayan, buradan Beşparmak eteğindeki Güvenç Tepe üzerinden Ozanköy'e inen hat 2016'da yürünmüş, toplamı 23 kilometre ve yaklaşık sekiz buçuk saat. Beylerbeyi köyü bu hattın tam ortasında kalıyor, güzergah boyunca yaban mersini ve siklamen gibi bitkiler not edilmiş. Kayıt o tarihten kaldığı için hattı resmî ve işaretli bir parkur gibi düşünmemekte fayda var, referans olarak iş görür. Köyün içinde kalan kısa turlar ise herkesin harcıdır, meydan ile Durrell'in evi aynı çevrededir. Beylerbeyi köyü için ayrılacak süreyi manastırın kapanış saati değil, sokakların eğimi belirler.

Avludaki gotik kemerler için Bellapais Manastırı yazımıza, yamacın öteki ucundaki komşu köy için Ozanköy Girne rehberine, geceyi köyde geçirmeyi düşünüyorsanız da Bellapais Monastery Village oteli sayfamıza bakabilirsiniz.