Girne'deki Acapulco Kavşağı ile Alevkayası arasındaki dağ yolu ile karşılaşıyorsunuz; bu yol tam tamına 30 Eylül 2026'ya kadar otomobil ve motosiklet trafiğine kapalı kalmaktadır... Beşparmak Dağları yürüyüş rotalarına çıkmayı planlayan biri olarak sizler duyuruyu görünce yukarı çıkmanın da yasaklandığını sanabilir, oysa Karayolları Dairesi'nin duyurusu yalnızca transit araç trafiğinden söz ettiğini ve yaya erişimine dair tek satır geçmediğini hatırlatalım. Üstelik Alevkayası'na ulaşmanın başka bir yolu ise Değirmenlik-Çatalköy hattı Haziran 2026'dan beri servis yollarıyla açık, yani rota iptal olmuyor ve yalnızca yaklaşım yönü, Girne yerine Çatalköy tarafına doğru değişmektedir. Rotaların çoğu için başlangıç Girne merkezdir, Ercan Havalimanı'ndan oraya 43-44 kilometre ve yaklaşık kırk beş dakika yol var.
Girne-Değirmenlik Yolu 30 Eylül'e Kadar Kapalı
Kararı Karayolları Dairesi verdi, gerekçe olarak can ve mal güvenliği gösterildi. Çalışma KKTC Karayolu Master Planı kapsamında yürümekte olup kapanan şerit "Acapulco Kavşağı" ile Alevkayası arasındaki bölümdür, süre bir kez uzatıldı ve kapanış ilk bitiş tarihi olan 31 Ağustos'tan 30 Eylül'e çekildi.
Yürüyüşçünün sorusu tabii ki daha dardır, aracını hangi yoldan yukarı çıkaracak? Çatalköy üzerinden Değirmenlik'e çıkan yol hem Buffavento ayrımına hem Alevkaya'ya bağlanır, günübirlik çıkışlar bu kapanıştan etkilenmemektedir. Girne tarafından yukarı tırmanmak isteyen bir sürücü ise kapanış boyunca doğuya, Çatalköy sapağına kadar gitmek zorunda kalır, çünkü dağa bağlanan açık güzergah Değirmenlik-Çatalköy hattıdır. Çalışma vaktinde biterse geçit açılır. Sizlere vereceğimiz tavsiye, yola çıkmadan önce güncel duruma bakmanız yönündedir.
Hattın 18 Etabı Nereden Nereye Gidiyor?
Sırt boyunca uzanan hat, İngilizce kaynaklarda "Kyrenia Mountain Trail" diye geçmektedir, yerel adı "Beşparmak Trail". Hat batıda Koruçam Burnu'ndan başlar, doğuda Karpaz'ın ucundaki Zafer Burnu'nda biter ve resmi turizm tanıtımı onu 18 etaba bölmektedir. Arazi bu uzunluk boyunca aynı kalmaz. Kimi kesim sarp ve diktir, kimi tepelik, kimi de sığ bir kıyı şeridine iner. İncelediğimiz kaynaklarda hattın toplam kilometresi birbirini tutmuyor, dolayısıyla uzunluk yerine etap sayısına bakmak daha sağlam bir ölçü veriyor...
Zorluk orta düzeyde tarif edilmektedir. Teknik tırmanış istemez ama kayalık kesimlerde sağlam adım şarttır. İşaretleme için yeşil beyaz zemin üzerine bir "B" harfi konuyor, ama ülkedeki patika işaretlerinin tutarsız olduğu, kimi kesimlerin yalnızca haritada kaldığı uyarısı var. Kaynaklardaki iki rakam burada sizleri yanıltır. Hattın kayda geçmiş en yüksek noktası 843 metrede kalır, oysa sıradağın zirvesi 1.024 metrelik Selvili Tepe'dir, yani Selvili Tepe'yi hattın üstünde sizi bekleyen bir durak gibi düşünmeyin, çünkü iki rakam arasında yaklaşık yüz seksen metrelik bir fark var. Öte yandan çok etaplı bir yürüyüşe niyetlenen biri konaklamayı ve ulaşımı önceden ayarlamak zorunda kalır, çünkü hat boyunca düzenli bir sefer tarifesi neredeyse yoktur.
Buffavento'ya Çıkan Yirmi Dakika
Girne-Çatalköy-Değirmenlik yolundan ayrılan dar bir dağ yolu, altı buçuk kilometre sonra Buffavento'nun otoparkına varır ve oradan kaleye çıkan patika ile basamaklar yirmi ila otuz dakika sürmektedir. Gişe yoktur, giriş ücretsizdir. Sırtın üstüne dizilmiş üç Bizans kalesinden biridir, üçü de birbirinin görüş alanında durur. Kale yaklaşık 950 metrede oturur, kısa bir patikanın ne kadar yükseklik kazandırdığını yukarıda fark edebilirsiniz. Günübirlik çıkışlar arasında en verimlisi budur...
Parkurların Çoğu Alevkaya'dan Başlıyor
"Alevkaya Orman İstasyonu", Beşparmak'ın Lefkoşa'ya bakan yamacında, Değirmenlik yakınında ve idari olarak Girne'de kalıyor. Günübirlik parkurların çoğu buradan çıkmakta olup uzun hattın etapları da bu civardan geçer, dolayısıyla Beşparmak Dağları yürüyüş rotalarında kısa parkurla uzun etap burada kesişir. İstasyondaki "Herbaryum"un vitrinlerinde botanikçi Deryck Viney'nin topladığı bin iki yüzü aşkın bitki örneğini görebilirsiniz. Öğleden sonra yola çıkan biri buraya yetişir mi? Kapı sabah sekizde açılır, on altıda kapanır yani geç başlayan gün bu durağı kaçırır. Ermeni manastırı Sourp Magar'ın kalıntısına istasyondan yirmi dakikada inilmektedir, çevresinde piknik için düzenlenmiş bir alana rastlayabilirsiniz. Bunun yanında iniş kadar dönüş de hesaba katılmalıdır. Aynı eğim geri tırmanılır.
Doğanköy'den Ozanköy'e Bir Günlük Örnek
Belgelenmiş güzergahlardan biri, Girne'nin Karakum mahallesinden çıkıp aynı yere dönen bir halka çizer. Yol önce Doğanköy'e uğrar, Bozdağ Ormanı ile Süleyman Paşa Konağı'nı geçip Beylerbeyi'ndeki Bellapais Manastırı'na iner sonra "Beylerbeyi" sırtlarına çıkılır. Öğle molası Güvenç Tepe'de verilir. Dönüş Ozanköy ve sahil üzerinden tamamlanır, kayda geçen mesafe 23 kilometre, süre sabah dokuzdan akşam beş buçuğa, yani yaklaşık sekiz buçuk saattir. Zemin de sürekli değişir, güzergah orman patikası, toprak yol ve köy sokağı arasında gidip gelmektedir. Gezi günlüklerini irdelediğimizde, yürüyüşçünün orman kesiminde yaban mersini ve siklamen gördüğünü okuyoruz. Kayıt 2016 kışından kalma. Bu güzergah bir tarife değil, bir örnektir...
Batı Uçta Karmi ve Hilarion Yolu
Girne merkeze yaklaşık sekiz kilometre uzaklıkta konumlanmaktadır. Beşparmak'ın eteğinde eski adıyla Karmi olarak bilinen Karaman köyü konumlanır ve burası yaklaşık 350 metre yükseklikte kurulduğu için dağa doğru çıkan bir güne başlarken iyi bir referans noktası diyebiliriz... Aynı yamacın doğu tarafında, 732 metrede "St. Hilarion Kalesi" durur, batı yüzünden sırtın panoramasını görebilirsiniz. Bununla birlikte kaleye giden bağlantı yolunun bir kesimi askeri bölgeden geçer. Orada durmak ve fotoğraf çekmek yasaktır. Bu kısıt yalnızca o yola özeldir, sıradağın geneli için böyle bir kural aktarılmıyor.
En İyi Pencere İlkbaharda Açılır
Batı ucunu da gördünüz ve sıra takvime geliyor. İnternette birçok yorum okuduk ama bize göre Beşparmak Dağları yürüyüşü için en iyi dönem ilkbahar ve erken yazdır. Orkideler ve endemik çiçekler o aylarda açmaktadır, buna karşılık yaz öğlesinde uzun etaba çıkmayı programınıza koymayın, kaynaklar bunu önermiyor. Aynı takvim başka bir şeyi daha belirler, adanın tek tehlikeli yılanı olan Kıbrıs sokarengeri (Macrovipera lebetina lebetina) mart ile kasım arasında aktiftir. Rakamlar paniği hak etmiyor. Ülke genelinde yılda ortalama yirmi ısırma kaydedilir ve son on beş yılda ölümle sonuçlanan vaka görülmemiştir.
Ek olarak daha önce de söylediğimiz gibi ayağınızda sağlam bir yürüyüş ayakkabısı olsun, çantanızda da hesapladığınızdan fazla su bulunsun. Yağmurdan sonra kayalık ve basamaklı kesimler kayganlaşır ve sağlam tabanın asıl orada işe yaradığına şahit olabilirsiniz. İnternet ve diğer şeyler bir takım sıkıntılar yaratabilir mesela mobil kapsama bazı kesimlerde zayıflayabildiği için basılı bir harita ya da çevrimdışı bir rota bulundurun. Bütün bu hesabı tek başına yapmak istemeyen ne yapar? 1995'te kurulan "Dağcılık Spor Derneği" her ay program açıklamaktadır, ülke genelinde belirlediği rota sayısı kırka yaklaşıyor.
Buraya kadarını okuduysanız aynı sırtta yirmi dakikalık bir kale patikasıyla sekiz buçuk saatlik bir gün turunun yan yana durduğunu görmüşsünüzdür, seçim de bu iki uç arasında, ayırabildiğiniz saate ve yolun o günkü durumuna göre yapılır.
| Alan | Değer |
|---|---|
| Sıradağ | Beşparmak Dağları (Girne Dağları, Rumca Pentadaktylos) |
| Uzanım | Koruçam Burnu'ndan Zafer Burnu'na, yaklaşık 160-170 km |
| Genişlik | 8-10 km |
| En yüksek nokta | Selvili Tepe, 1.024 m, Girne ilçesi |
| Uzun mesafe hattı | Beşparmak Trail / Kyrenia Mountain Trail, KKTC'nin resmi yürüyüş hattı |
| Etap sayısı | 18 (resmi turizm kaynağı); toplam km kaynağa göre 255-290 arasında değişiyor |
| Hattın kayıtlı en yüksek noktası | 843 m |
| İşaretleme | Yeşil-beyaz zemin üzerine "B" harfi; işaret bakımı yer yer tutarsız |
| Zorluk | Orta; kayalık kesimlerde sağlam adım gerekir |
| Buffavento çıkışı | Değirmenlik yolundan 6,5 km + otoparktan 20-30 dk patika, ücretsiz |
| Alevkaya Orman İstasyonu | Parkur başlangıcı; Herbaryum 08.00-16.00, Sourp Magar'a 20 dk |
| Örnek günlük rota | Doğanköy-Beylerbeyi-Ozanköy, 23 km, yaklaşık 8,5 saat (2016 kaydı) |
| Karmi (Karaman) | Girne'ye ~8 km, yaklaşık 350 m yükseklik |
| Yürüyüş derneği | Dağcılık Spor Derneği (1995), KKTC genelinde ~40 rota, aylık program |
| En iyi sezon | İlkbahar ve erken yaz; yaz öğle saatlerinde uzun etap önerilmez |
| Yol durumu | Acapulco Kavşağı-Alevkayası dağ yolu 30 Eylül 2026'ya kadar araç ve motosiklete kapalı |
| Yılan | Macrovipera lebetina lebetina, mart-kasım aktif, yılda ~20 vaka, 15 yıldır ölüm yok |
| Girne'ye erişim | Ercan Havalimanı'ndan 43-44 km, yaklaşık 45 dk |
Rotaların başladığı istasyonu Alevkaya bitki bahçesi yazımızda, sırttaki kaleyi Buffavento Kalesi sayfamızda ayrıntılı anlattık; batı ucundaki köy için Karaman Karmi köyü rehberine bakabilirsiniz.
