Girne Gezi Rehberi: Liman, Kale ve Çevresi
Girne dar bir şehir. Bir yanda Akdeniz, öbür yanda Beşparmak sırtları, şehir ikisinin arasına sıkışmış. Adadaki yatakların yarısından fazlası, 15 bin kadarı, bu dar şeritte duruyor. Yani KKTC'ye gelen herkes er geç buradan geçiyor. Liman ve kale, Girne gezilecek yerler denince zaten ilk iki durak. Şehri asıl ayıran şey çevresi: batıya uzanan sahil kasabaları, doğudaki villa bölgeleri, dağ eteğinde restore edilmiş köyler ve merkezin kendi çarşısı. Merkezden hangi yöne çıktığınız, tatilin dokusunu değiştiriyor.
Liman ve Kale: Şehrin Kalbi Nasıl Okunur
Girne gezilecek yerler denilince her listede “kale” ve “liman” ilk sırada. Asıl mesele hangi liman, çünkü Girne'de iki tane var. Şehir merkezinde iki ayrı liman var, bunları karıştırmak kolay. Kartpostallara giren o at nalı görüntü Antik Liman'a ait, çevresi restoran ve kafeyle dolu. Kale limanın doğu ucunu tutuyor, ikisi tek bir yürüyüş turuna sığıyor. Kalenin tarihi ve içindeki batık gemi için tarihi yerler rehberimize bakın. Feribotla ya da yük gemisiyle gelenler de buraya mı çıkıyor? Hayır, onlar 1987'de açılan Girne Turizm Limanı'na yanaşıyor; merkezin biraz dışında, feribot ve yük trafiği için yapılmış ayrı bir tesis. İkisini karıştıranlar hâlâ çok. Kaleden çıkınca arkanızda Ziya Rızkı Caddesi başlar; gündüz burası çarşı ve pazar havası taşır, yaz aylarında belediyenin düzenlediği çarşı şenlikleri de bu cadde ile meydanda kurulur. Bu caddenin bir de gece yüzü var; onu gece hayatı rehberimize bıraktık.
Batıya Doğru: Karaoğlanoğlu, Alsancak, Lapta
Merkezden çıkıp batıya yönelince ilk durak Karaoğlanoğlu, sekiz kilometre kadar; dört kilometre sonrası Alsancak hattına açılır. Girne Amerikan Üniversitesi'nin kampüsü burada; on binlerce öğrencinin okuduğu kampüs, sokakların yaş ortalamasını aşağı çeker. Bazı emlak siteleri Karaoğlanoğlu'nu yanlışlıkla "Girne'nin doğusu" diye tarif ediyor, oysa tam tersi: merkezin batısında kalıyor, 1974 çıkarmasının anıldığı sahil de burada. Alsancak site tipi konut ve büyük tatil tesislerinin yoğunlaştığı bölge, kendi market ve okuluyla neredeyse bağımsız bir yerleşim. En uçta Lapta var, limon bahçeleriyle tanınan, sahil boyunca uzun bir yürüyüş yolunun geçtiği sakin bir kasaba. Aralarında birkaç kilometre var, havaları tutmuyor. Karaoğlanoğlu'nda sokak geç saate kadar açık; Lapta'da akşam erken biter.
Doğuya Doğru: Çatalköy ve Esentepe
Doğuda öğrenci yok. Çatalköy'e çeyrek saatte varırsınız; sokaklar site kapısı ve İngilizce tabela dolu, buradaki İngilizce okul yabancı yerleşimciyi çeken sebeplerden biri. Yol 26. kilometrede Esentepe'ye çıkıyor. Orası emeklilerin ve yazlıkçıların bölgesi; golf sahaları da son yıllarda oraya toplandı. Kaplumbağa yuvalama alanı Alagadi de bu hatta, merkezden on altı kilometre doğuda. Girne-Esentepe ana yolundan minibüs de geçer ama saatlerine bel bağlamayın; doğu hattına gidenlerin çoğu kendi aracıyla çıkar.
Dağ Köyleri: Bellapais ve Karmi
Şehrin güneyinde, Beşparmak eteklerine tırmanan iki köy var. Bellapais, haritalarda Beylerbeyi adıyla da geçer; merkezden beş-altı kilometrelik, çeyrek saatlik bir tırmanış. Köyün ünü 1950'lerin ortasında burada yaşayan İngiliz yazar Lawrence Durrell'den geliyor, Acı Limonlar kitabını bu yıllara borçluyuz. Köy girişindeki kahve hâlâ Tembellik Ağacı adını taşır. Karmi ise merkezin batı-güneybatısında, sekiz kilometre uzaklıkta. Haritada Karaman adıyla da geçer. Köy 1974 sonrasında büyük ölçüde restore edilmiş; bugün 155 kadar hane barındırır. Ağırlıklı olarak İngiliz ve İskoç yerleşimcilerin yaşadığı köy, dar taş sokaklarıyla anılır. Girne gezilecek yerler listesinin dağ ayağı bu iki köy; yarım günlük çıkışa yeter. Sabah şehirde kale-liman turunu bitirip öğleden sonra dağ eteğine çıkmak, buranın yaygın programı.
Ulaşım: Ercan'dan Şehre, Şehir İçinde Nasıl Hareket Edilir
Girne gezilecek yerler listesi bir haftaya sığsa da ulaşım planı olmadan zaman kaybı kolay. Ercan Havalimanı'ndan merkeze mesafe kırk kilometre civarında; trafiğe göre 35-50 dakika arasında değişiyor, tek bir rakama güvenmeyin. KIBHAS'ın havalimanı otobüsü bu hattı işletiyor, şehirdeki kalkış noktası merkezdeki Colony Hotel'in önü; otobüs yola çıkmadan önce birkaç ara durağa uğruyor. Lefkoşa'ya dolmuşla gitmek yaklaşık otuz dakika sürüyor; yoğun saatlerde her yirmi-otuz dakikada bir kalkış var, ilk seferler sabah altı-yedi bandında yola çıkıyor. Akşam saatlerinde tablo değişiyor: toplu taşıma akşam yediyle dokuz arasında kesiliyor, gece kalan tek seçenek taksi. Gece taksi bulunur, ama sokakta el kaldırarak değil; mahalle duraklarından ya da telefonla çağırmanız gerekiyor. Araç kiralamadan batı ve doğu hattındaki köyleri gezebilir misiniz? Minibüs tarifeleri buna pek elvermiyor. Kiralık araç neredeyse şart. Kiraladığınız aracın direksiyonu sağda olacak, trafik solda akıyor; en çok kavşaklarda ve dönüş şeritlerinde şaşırılıyor, ilk sabahı buna göre planlayın.
Hangi Mevsimde Gitmeli
Girne on iki ay aynı yüzü göstermez; mevsim işin büyük kısmını belirler. En rahat dönem ilkbahar ve sonbahar: sıcaklık dengeli, kalabalık az. Yaz ayları kırkı bulan sıcaklıkla ağırlaşır, buna karşılık deniz mevsimi mayıstan kasıma kadar uzun bir pencere sunar. Kış geldiğinde şehir durmaz, sadece hızını keser. Oteller ve kumarhaneler yıl boyu açık. Şehirlerarası otobüs ise seyrekleşir; yazın yirmi dakikada bir kalkan hat kışın saatte bire düşüyor. Liman kenarında kahve dört mevsim içilir. Ama Karmi'nin taş sokaklarında ocak ayında yürürseniz kimseye rastlamazsınız; rüzgâr da eksik olmaz. Girne gezilecek yerler defterini kapatmadan önce mevsimi hesaba katın, plan ona göre şekilleniyor.
