İskele & Long Beach Rehberi: Adanın Yükselen Sahili
On yıl önce burası sakin bir köy sahiliydi. Bugün ufukta otuz katı aşan bloklar var, vinçler hâlâ çalışıyor. İskele Long Beach, KKTC'nin en hızlı değişen köşesi haline geldi ve sizleri temin ederim ki bu değişim henüz bitmedi. İlçenin adı bile yeni sayılır çünkü Gazimağusa'dan 1998'de ayrıldı, ilçe statüsünü iki yıl sonra aldı. Merkezi İskele, eskiden Trikomo diye bilinirdi, üç köyün birleşmesinden geldiği söylenir. Şimdi konuşulan ise merkez değil, kıyı şeridi. Uzun konaklama arayanlar ve kışı sıcak iklimde geçirmek isteyenler son yıllarda rotayı buraya çevirdi; bölge onlara göre şekilleniyor.
Bir İlçenin Hızlandırılmış Tarihi
İskele'nin son on yılını en iyi anlatan şey, belediye başkanı Hasan Sadıkoğlu'nun verdiği iki farklı nüfus rakamı. 2011 sayımında ilçe nüfusu 22.492'ydi. Ama Sadıkoğlu bir televizyon programında farklı bir rakam verdi: belediye sınırları içindeki resmi kayıt yaklaşık 7.900 görünür, gerçekte yaşayan nüfus ise 40 bine yaklaşıyor. Hangisi doğru? İkisi de: biri ilçeyi ölçüyor, biri belediyeyi. Aradaki makas da zaten hikâyenin kendisi. Pandemi sonrası Long Beach'e yönelen yapılaşma dalgası, bu makasın asıl sebebi. Gelenlerin profili de değişti; Rusya, İngiltere, Almanya ve Ortadoğu'dan uzun süre kalanlar son on yılda bu sahile yerleşti. Sahilde artık yıl boyu oturan bir kesim de var: öğrenciler ve kışı burada geçiren emekli yabancılar. Belediyenin kayıtlı nüfusla gerçek nüfus arasındaki farkı bu kadar açık söylemesinin sebebi de bu; hizmeti kâğıttaki sayıya göre değil sahadaki sayıya göre veriyor.
Gökdelenlerin Sahili
Sahilde yükselen yapıların ölçeği bölgeyi diğerlerinden ayırır. Grand Sapphire Resort & Residences'ın üç bloğu 31 kata kadar çıkıyor, KKTC'nin en yüksek yapıları bunlar. Otel bölümü 2024 haziranında açıldı. Yanı başında aynı ölçekte bir şantiye daha sürüyor: Spoint Vivamore, bini aşkın daire, teslimi 2028'de. Sahile ilk kez gelen çoğu kişi bunu beklemiyor: kumsalın hemen arkasında beton var, camı henüz takılmamış kat var.
Belediyenin Sahil Projesi
Long Beach'in bugünkü hali tesadüf değil, planlı bir belediye işi. İskele Belediyesi 2012 başında çıktığı bir ihaleyle yaklaşık 3 kilometrelik halk plajı bandını düzenledi: banda yürüyüş ve bisiklet yolu döşendi, engelli erişimi de aynı etapta çözüldü. Amfi tiyatro ve festival alanı sonraki etaplara bırakıldı, İskele Festivali'nin sahilde yapılması kararıyla gündeme geldi. Sahil artık spor takvimine de girdi. Her yıl İskele Long Beach Run bu bantta koşulur; Kıbrıs Türk Bisiklet Federasyonu'nun Long Beach Gran Fondo'su da aynı sahilden geçer. Belediye ayrıca yağmur suyu drenajı gibi altyapı işlerini sürdürüyor; büyümenin arkasında kanalizasyon gibi sıkıntılar da var, başkan bunu kendi ağzıyla kabul ediyor.
Otel mi, Rezidans mı?
İskele Long Beach'te otel odası arıyorsanız liste kısa: sahile cephe Grand Sapphire, 65 odalı Courtyard Long Beach, bir de Arkın İskele. Gerisi, yani sahilde gördüğünüz o blokların neredeyse tamamı, rezidans ve apart. Tek bir projede bin daire olduğu düşünülürse oran kendiliğinden anlaşılıyor: buradaki yatak sayısını oteller değil daire sahipleri belirliyor. Rezervasyon sitelerinde bu daireleri aramayın, ilanlar yerel emlakçılarda. Kiralama da o yüzden dağınık ilerler; aynı blokta iki daire iki ayrı standart çıkabilir. Fotoğrafa değil, kaçıncı kat ve hangi cephe olduğuna bakın; otuz bir katlı blokta arka cephe ile deniz cephesi aynı manzarayı görmez, ilanda ikisi de Long Beach yazar.
İskele Merkez ve Boğaz
Sahilden birkaç dakika içeride asıl İskele merkezi var. 1974'ten sonra Larnaka tarafındaki İskele'den gelen göçmenler buraya yerleşince kasaba bir süre Yeni İskele diye anıldı. Burada tarih sahildekinden çok daha eski: 12. yüzyıldan kalma Panagia Theotokos Kilisesi, uzun bir restorasyonun ardından 23 Mayıs 1991'de İkon Müzesi olarak ziyarete açıldı, içeride el yapımı ikonlar sergilenir. Kilisenin 12. ve 15. yüzyıllara ait freskleri de restorasyonla birlikte gün yüzüne çıktı, müzenin en çok anılan parçalarından. Merkeze bağlı bir başka yerleşim var: Boğaz. Adı İstanbul'unkini çağrıştırsa da alakası yok; İskele'ye bağlı küçük bir sahil mahallesi, balıkçı limanıyla ve çevresindeki meze-balık lokantalarıyla biliniyor. Limanda hâlâ küçük tekne trafiği var, akşamüstü buraya inip balık ızgarası eşliğinde gün batımını izleyenler eksik olmaz. Sahildeki gökdelenlerden sonra buraya geçmek, on yıllar öncesine dönmek gibi hissettirir.
Kantara ve Karpaz Yolu
İskele aynı zamanda bir geçiş noktası. Kuzeydeki Bafra otelleri 25 kilometre uzakta kalıyor; oraları otel rehberimizde anlatmıştık. Tam ters yönde Kantara Kalesi var: 620 metre yükseklikte, araçla 30-40 dakika. Tepesi, doğu kıyısıyla körfezi tek karede toplar. Kantara'ya çıkmak günü nasıl etkiler? Fazla etkilemez, yarım gün yeterli olur, geceyi yine sahilde geçirirsiniz. Karpaz Yarımadası'na giden ana yol da zaten İskele üzerinden geçiyor; Girne'den yola çıkanlar bile çoğu zaman bu güzergâhı tercih eder, çünkü ada üzerindeki en pratik geçiş burası. İskele'yi bir sahil olarak düşünmek eksik kalır; burası adanın doğusuna açılan kapı. Birkaç gün burada kalıp Karpaz'a bir günlüğüne devam etmek gayet mantıklı bir rota çıkarır.
Pratik Bilgiler
Ercan Havalimanı'na mesafe kaynaktan kaynağa değişir, güvenli bant 45-50 kilometre; transfer bir saati bulabilir. Gazimağusa'ya ise yalnızca 15 kilometre var. Toplu taşıma KKTC genelinde zaten sınırlı, bu bölgede neredeyse yok denecek kadar az ve tavisyemiz araç kiralamak fiilen şart olur. Sezon dışına gelirseniz sahil sakin diyebilirim ama şantiye sesleri kesilmez, ikisi bir arada yaşanır. Bir yanda tamamlanmış bir sahil projesi, bir yanda hâlâ beton dökülen bloklar olduğunu unutmayın. İskele Long Beach'in tuhaflığı da burada ve ne eski bir balıkçı köyü ne bitmiş bir tatil şehridir.
