Gazimağusa Gezi Rehberi: Suriçi ve Sahil
Gazimağusa'ya ilk adım attığınızda şehrin neye benzediğini kestirmek zordur. Liman ağır çalışır, kampüs bulvarı ise akşamüstü tıklım tıklım; arada da yüzyıllarca ayakta kalmış sur hattı durmaktadır. Gazimağusa gezilecek yerler denince akla önce surların içi gelir, ama şehri asıl tanımlayan bu üçünün aynı sokaklarda iç içe yaşaması. Bağlantıyı sur kapısından kuzeye çıkan tek eksen kurmakta diyebiliriz. Geri kalan her şey aşağı yukarı o hattın üstünde. Sizler için hazırladığımız Gazimagusa Gezi Rehberi ile detayları keşfedelim.
Suriçi: Meydandan Meydana Yürünen Bir Bölge
Gazimağusa gezilecek yerler listesinin en yoğun köşesi surların içi: çevresi yaklaşık üç kilometre, ama içi küçük; bir kez girdiğinizde araca ihtiyaç kalmıyor. Merkezde Namık Kemal Meydanı var, cami, zindan ve birkaç kafenin aynı avluda toplandığı bir nokta. Meydanın hemen yanındaki Othello Kalesi'ni çoğu kaynak Venediklilerin yaptığını yazar; oysa kale 14. yüzyılda Lüzinyanlar tarafından limanı korumak için kurulmuş, Venedikliler onu bir yüzyıl sonra topçu tabyasına dönüştürmüş. Venedik izi kapıda: girişteki kitabede St. Mark'ın kanatlı aslanı duruyor. Burçlara çıkın, şehirle limanı aynı karede görürsünüz. Kalenin ve hemen yanındaki Lala Mustafa Paşa Camii'nin katedral geçmişinin ayrıntısını tarihi yerler rehberimizde bulabilirsiniz; caminin önündeki dev incir ağacının 700 yıllık olduğu anlatılır, gölgesi meydanın demirbaşı. Oturacak yer bol olmakla birlikte meydan çevresindeki tarihi binalar zamanla kafeye, kütüphaneye, pastaneye dönüşmüştür. “Petek Pastanesi” yıllardır suriçinin bilinen molası, meydana bakan küçük kafeler de eksik olmaz. Yürüyüş rotası kısa ve kaleden camiye, camiden meydana, oradan sur kapısına on beş yirmi dakika yeter. Zindan birkaç adım ötededir. Namık Kemal sürgün yıllarını burada geçirmiş, yapı bugün küçük bir müze.
Salamis Yolu: Otelden Kampüse Uzanan Hat
Şehrin kuzeyine açılan ana eksen Salamis Yolu; oteller, plajlar ve kampüs hep bu hat üzerinde sıralanır. Salamis Bay Conti ve Crown Salamis gibi tesisler kıyı şeridine bitişik, La Terrazza da aynı hatta; antik kent araçla kısa bir sürüş. Aynı hat üzerinde Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin kampüsü var, merkeze yalnızca üç kilometre. 1979'da ilk dönemine 105 öğrenciyle başlayan okul, KKTC'nin tek devlet üniversitesi; bugün yüzü aşkın ülkeden gelen on binlerce öğrenciye ev sahipliği yapıyor. Gazimağusa gezilecek yerler listenizi surlarla sahille sınırlı tutmayın; kampüs bulvarı da şehrin bir parçası. Kışın burası da mı durgunlaşıyor? Otel tarafı biraz yavaşlar ama kampüs bulvarı hafta içi yine kalabalık; üniversite kışın boşalmıyor.
Sahilde Bir Gün: Glapsides'ten Antik Kente
Merkeze yaklaşık sekiz kilometre uzaklıktaki Glapsides, ailelerin kumsalı. Deniz o kadar sığ ki yirmi-otuz metre açıkta bile ayak yerden kesilmez. Güzel tarafı “cankurtaran” ve “kafe” hizmeti de var. Belediye kumsalı 2026'da elden geçirdi, giriş yine ücretsiz. Plajın ayrıntılı haritasını ve bölgedeki diğer sahilleri plajlar rehberimizde bulabilirsiniz. Glapsides'ten sonra yol kuzeye kıvrılıyor. Salamis Antik Kenti, bitişiğindeki St. Barnabas, biraz gerideki Enkomi ören yeri; hepsi yarım güne sığacak kadar yakın. Gymnasium'un sütunlu avlusu tamamen açıkta, üstünü örten tek gölge yok. St. Barnabas artık bir müze; Salamis kazılarından çıkan parçaların bir kısmı orada sergilenir. Enkomi ise ikisinden de eski; Salamis daha kurulmadan önce bölgenin merkezi olan Tunç Çağı kenti burası. Çoğu ziyaretçi Enkomi'yi atlar; vakti olan pişman olmaz.
Kapalı Maraş'a Komşu Bir Bölge
Şehrin bir sınırı daha var: Kapalı Maraş. 1974'ten beri kapalı kalan bölgenin bir kısmı 2020'de ziyarete açıldı; ilk dört yılda iki milyona yakın kişi buraya girdi, şehrin küçüklüğü düşünülünce hiç de az değil. Giriş ücretsiz; içeride bisiklet ya da golf aracı kiralanıyor, saat başı minibüs servisi de var. Bölge içinde iki plaj noktası bile düzenlendi. Saatler ve güzergâh kuralları sezona göre değişir, o ayrıntılar başka bir yazının konusu. Kapı, yerlilerin Palm Beach dediği sahile bitişik. Salamis yolunu takip ederken önünden zaten geçiyorsunuz, aramanıza gerek kalmıyor. Palm Beach'te de para ödemiyorsunuz; kumsal yakın zamanda belediye eliyle toparlanmış.
Ercan'dan Gelmek, Şehirde Dolaşmak
Gazimağusa'ya Ercan'dan gelmek en pratik yol; yol yaklaşık kırk beş dakika sürer, tam rakam kaynaktan kaynağa değişse de bu süre güvenli bir tahmin. Lefkoşa'dan gelenler elli dakikayla bir saat arası bir yol geçmektedir, Girne'den gelenler biraz daha uzun sürer. Şehir içinde ayrı bir minibüs hattı Salamis yoluna, dolayısıyla Glapsides'e kadar gider; suriçi ise zaten yürünür, araca gerek yok.
Kuzeye çıkınca, İskele'nin yedi kilometre kuzeydoğusunda Boğaz'a varırsınız; renkli balıkçı tekneleriyle küçük, korunaklı bir liman, kıyısındaki balık lokantaları öğlen saatlerinde dolar. Buraya Mağusa'nın bir mahallesi gözüyle bakmayın; idari olarak İskele sınırlarında kalır, coğrafi olarak şehrin doğal devamı sayılır sadece. Feribotla gitmek mümkün mü? Girne'ye evet, Gazimağusa'ya hayır; Taşucu seferleri Girne limanına yanaşır, buradaki liman ise ağırlıkla yük taşımacılığına ayrılmış, haftada üç gün Mersin'e gece feribotu kaldırır. Lefkoşa hattının klasiği İtimat otobüsleri gün boyu saat başı kalkar, terminal Anıt Çemberi'nin karşısında; araç kiralamayacaksanız bile şehre ulaşmak zor değil.
Tek gününüz varsa suriçi ile Salamis'i seçebilirsiniz, sahili ertesi güne bırakın. Bence aceleye getirmeyin. Enkomi ancak ikinci günü olanın işi; Gazimağusa gezilecek yerler zaten birbirine yürüme ya da kısa sürüş mesafesinde, plan kolay kurarsınz. Karpaz'a devam edecekseniz Boğaz'dan geçiyorsunuz, yol sizi oraya kendiliğinden taşıyor.
