Mehmetçik Köyü ve Şarap Festivali

Bir diğer köyümüz Mehmetçik Köyü... İkinci Dünya Savaşı'nda İngiliz Hava Kuvvetleri'nde uçan Mehmet Hasan Tayyareci, 1970'lerde Karpaz yolundaki köyüne Limasol kazasından asma çubukları getirdi. Mehmetçik'in üzümle kurduğu bağ da, her ağustos kurulan Mehmetçik şarap festivali de o çubuklarla başlayan işin devamıdır. Soyadı zaten o uçuş yıllarından kalmadır. Kutlamanın resmî adında şarap yerine üzüm geçer, program da bu çerçevede kurulur. Ağustosta yola çıkan biri bu yüzden kapısında tabela asılı bir üretim tesisi yerine üzümün kendisiyle kurulmuş bir köy programı bulunmaktadır. Sizler için baştan belirtelim ki festival haftasındaki Mehmetçik ile yılın kalan aylarındaki Mehmetçik aynı yer sayılmaz.

Asma Çubukları Limasol'dan Geldi

Tayyareci 1918'de bu köyde doğdu, 1982'de öldü. Savaş yıllarında pilotluk yaptığı için 1948'den sonra adadaki İngiliz üslerinde çalışmayı sürdürdü söyleniyor ve kaynaklarda da köyle bağını da koparmadı. Asma çubuklarını Limasol kazasına bağlı "Anoyra" ile Evdim köylerinin bağcılarıyla birlikte çalışarak getirmiştir. Her hafta sonu köye gelip bağları yakından izledi, iş zamanla köyün geneline yayıldı. Bağ çoğalınca üretim bir düzene bağlandı. Satın aldığı zivaniya makinesi ortak kullanıma açıktı aynı zamanda herkes kendi üzümünü aynı makineden geçiriyordu. Posadan zivaniya da çıktı, sirke de. Burada kurulan şey aslında basit bir marka değildir, bir köy alışkanlığıdır. Köy de o yıllardan sonra "üzüm diyarı" adıyla anılır oldu.

Program Kortejle Başlar, Altı Gün Sürer

Kutlamanın resmî adı "64. Geleneksel Mehmetçik Üzüm Festivali" ve 2026'da 4-9 Ağustos günlerine yerleşti. Açılış akşamı 19.00'da kortej yürüyüşüyle başlar, tören 20.30'da "Mehmetçik Festival Alanı"nda yapılır. Altı gün boyunca Kıbrıs Gecesi, halk dansları gala gecesi, çocuk etkinlikleri ve seksenler ve doksanlar temalı müzik geceleri sırayla sahneye çıkıyor. 2026'nın konser tarafında Grup Otantik, Murat Çığ ve Zeynep Bastık vardı.

Sahne tek başına programı taşımıyor. Mini duatlondan voleybola uzanan turnuvaların arasında uluslararası bir güreş turnuvası var, buna Türkiye ile Kosova'dan da sporcular katılıyor. Geleneksel "Bağdan Sofraya" yemek yarışması ise üzümün Kıbrıs mutfağındaki yerini öne çıkarmak için kurulmaktadır. Program bu kadar geniş tutulduğu için aynı akşam birden fazla etkinliğe denk gelinebilir, seçim yapmak da size kalır. Etkinliklerin tamamı ücretsizdir. Belediye Başkanı Fatma Çimen Tuğlu programı "üretimin, kültürün ve dayanışmanın buluşma noktası" diye tanımlamıştı.

Kalabalık Dağılınca Köy Kendi Temposuna Döner

Köyde kışın yaklaşık 1.200 kişi yaşıyor, yaz aylarında sayı 1.800'e çıkıyor. Ama bu altı yüz kişilik fark nereden geliyor? Diasporadan, çünkü Mehmetçik 1974 öncesinde Akıncılar'dan sonra en kalabalık ikinci Türk köyüydü ve İngiltere'ye en çok göç veren yerlerden biri oldu. Yazın nüfus artıyor, kapalı evler bu aylarda açılıyor. Buradaki rakamlar 2010 verisine dayanıyor ve köyün kendi ölçeğini gösteriyor.

Köyün eski adı Galatya, kökeni de bir köy rivayetine dayanır. Anlatılana göre 16. yüzyılda İstanbul'un Galata semtinden gelen aileler buraya yerleşmiş, ad da oradan kalmıştır. Sokaktaki doku hâlâ eskiden kalmadır. Taş evler, kemerli girişler ve yerel adıyla "gancelli" denen demir parmaklıklı dış kapılar yerinde duruyor. Avlular geniş tutulmuş, iç koridorlar da yazın serin kalacak biçimde yapılmıştır. Yine de aileler eski taş evi onarmak yerine yanına modern bir ev kuruyor, eskisini depo olarak kullanıyor. Eski dokuyu görmek isteyen bu sokaklara bakar. Köyün sakin hâli kâğıda da geçti, 2016'da Cittaslow ağına katılarak KKTC'nin ilk dört sakin şehrinden biri oldu. Köylülerin kendi kurduğu Kültür ve Etnografya Evi ise 27 Ocak 2004'te açılmıştı.

Madosti Tepesi ve Köy Camisinin Taşları

Köyün belleği o açılıştan çok daha geriye gidebilmektedir. Köy camisi 1882 ile 1899 arasında yapıldı, Karpaz'ın en eski ve en büyük camilerinden biri sayılır. Bazı taşları ortaçağ kiliselerinden sökülmüştür, inşaat da muhtarlığın öncülüğünde halk emeğiyle tamamlandı. Batı girişinin güneybatısındaki Madosti Tepesi'nde küçük bir kilise kalıntısı ile eski bir zeytinyağı değirmeninden kalan taş havuz duruyor. Gopsa bölgesinde Ayia Marina Kilisesi'nin kalıntıları ve eski bir tatlı su kuyusu var, Gitça'da ise kayaya oyulmuş mezarların yanında tek odalı küçük bir kilise bulunuyor. Bunların hiçbiri düzenlenmiş bir ziyaret durağı sayılmaz. Yani tabela arayan biri çoğunu fark etmeden geçer.

Köyün geçmişi taş yapılardan da eskidir. 2003'te Bahçecik yakınında bulunan bir mezar Geç Geometrik Dönem'e tarihlenmiştir, Helenistik dönemde Ptolemaik yönetim altında kurulan yerleşimden kalan gümüş sikkeler ise bugün Kıbrıs Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor.

Köyün Kendi Adıyla Anılan Bir Şaraphanesi Yok

Köyde adıyla anılan ticari bir şaraphane bulunmuyor, üretim mirası zivaniya, sirke ve sofralık üzüm ekseninde kaldı. KKTC'de bilinen butik markalar başka bölgelerde kuruludur. "Etel Winery" Girne yakınındaki Ilgaz'da kırk hektarlık bağ işletiyor, "Chateau St Hilarion" ile "Angolem Şarap Evi" de aynı şekilde köyün dışında kalır. Adanın raflarındaki en yaygın zivaniya markası Othello ise Güney'de üretiliyor, kuzeye ithal ürün olarak geliyor. Peki üzüm Mehmetçik şarap festivali haftasında nerede görünür? Meydana kurulan tezgâhlarda görünür, standlar üzümü ve geleneksel üzüm ürünlerini birlikte sergiliyor. Bu tabloyu eksiklik saymak bize doğru gelmiyor, çünkü üretim burada evlerin içinde ve ortak makinede kalmış bir alışkanlıktır.

Ağustos Akşamına Göre Yol Hesabı

Köy, İskele'den sonra Karpaz yoluna açılan büyük yerleşimlerden biridir. Kesin kilometre rakamı ilan edilmiyor, o yüzden hesabı süre üzerinden yapmak daha güvenlidir. Girne tarafından çıkan biri için Karpaz yönü tek yönde iki saati aşar, gidiş dönüş beş saate yaklaşır. Akşam programı için araç neredeyse şarttır. Tören 20.30'da başlıyor, konserler daha geç bitiyor, dolayısıyla aynı gece Girne'ye dönen biri yolun büyük kısmını karanlıkta alır. Köyün içinde adıyla listelenen bir konaklama tesisi de görünmüyor, gece planı bu yüzden çevredeki merkezlere kurulur. Mehmetçik şarap festivali için ağustosta yola çıkacaksanız dönüş saatini baştan hesaplamanızda fayda var.

Festival haftası dışında gelmenin ayrı bir kazancı vardır, sokaklar boşken taş evlerin dokusu çok daha net görünür. Ağustostaki altı günü mü yoksa boş sokakları mı istediğiniz, yol planınızı da baştan belirler.

Alan	Değer
Köyün adı	Mehmetçik, eski adı Galateia (Galatya), 1958'de değişti
Konum	Karpaz Yarımadası girişi, İskele ilçesi
Koordinat	35°25′23″K 34°04′15″D
Nüfus	Kışın yaklaşık 1.200, yazın yaklaşık 1.800 (2010)
Belediye	Mehmetçik Büyükkonuk Belediyesi (2022 birleşmesi)
Festivalin adı	64. Geleneksel Mehmetçik Üzüm Festivali
2026 tarihi	4-9 Ağustos 2026
Yer	Mehmetçik Festival Alanı
Giriş	Ücretsiz
Açılış akşamı	19.00 kortej yürüyüşü, 20.30 açılış töreni
2026 sahnesi	Grup Otantik, Murat Çığ, Zeynep Bastık
Spor programı	Mini duatlon, uluslararası güreş turnuvası, futbol, voleybol, tavla
Yemek yarışması	"Bağdan Sofraya"
Bağcılığın öncüsü	Mehmet Hasan Tayyareci (1918-1982)
Tarihi yapılar	1882-1899 cami, Madosti Tepesi, Gopsa ve Gitça kalıntıları
Cittaslow	2016'da üye oldu
Mesafe	Kesin kilometre ilan edilmiyor, Karpaz yolu üzerinde

Aynı belediyedeki komşu eko köy için Büyükkonuk eko köyü yazımıza, yılın diğer tarihleri için Kuzey Kıbrıs festival takvimine, köyün ötesine devam eden yol için de Karpaz Yarımadası rehberine bakabilirsiniz.